NICAN MOPOHUA
Nican mopohua, motecpana, in quenin yancuican hueytlamahuizoltica
monexiti in cenquizca ichpochtli Sancta Maria Dios Inantzin tocihuapillatocatzin, in oncan
Tepeyacac, motenehua Guadalupe.
Acattopa quimottititzino ce macehualtzintli itoca Juan Diego; Auh
zantenpan monexiti in Itlazoixiptlatzin in ixpan yancuican Obispo Don Fray Juan de
Zumárraga.
NICAN MOPOHUA
Here is told and set down in order how a short time ago the Perfect
Virgin Holy Mary Mother of God, our Queen, miraculously appeared out at
Tepeyac, widely known as Guadalupe.
First she caused herself to be seen by an Indian named Juan Diego, poor
but worthy of respect; and then her Precious Image appeared before the recently
named Bishop, Don Fray Juan de Zumárraga.
- Ye yuh matlac xihuitl in opehualoc in atl in tepetl Mexico, in ye omoman in mitl in
chimalli, in ye nohuian ontlamatcamani in ahuacan in tepehuacan.
Ten years after the City of Mexico was conquered, with the arrows and shields
put aside, when there was peace in all the towns, - in maca zan ye opeuh, ye xotla, ye cueponi in tlaneltoquiliztli, in iximachocatzin in
Ipalnemohuani, nelli Teotl Dios.
just as it sprouted, faith now grows green, now opens its corolla, the knowledge
of the One by whom we all live: the true God. - In huel ihcuac in ipan xihuitl mil y quinientos y treinta y uno, quin iuh
iquezquilhuioc in metztli Diciembre mochiuh: oncatca ce macehualtzintli
icnotlapalzintli.
At that time, the year 1531, a few days into the month of December, it happened
that there was a humble but respected Indian, a poor man of the people; - itoca catca Juan Diego, iuh mitoa ompa chane Cuauhtitlan,
his name was Juan Diego; He lived in Cuauhtitlán, as they say. - auh in ica Teoyotl , oc mochompa pohuia in Tlatilolco.
And in all the things of God, he belonged to Tlaltelolco. - Auh Sábado catca, huel oc yohuatzinco, quihualtepotztocaya in Teoyotl ihuan in
inetititlaniz.
It was Saturday, not yet dawn; he was coming in pursuit of God and his
commandments. - Auh in acico in inahuac tepetzintli in itocayocan Tepeyacac, ye tlatlalchipahua,
And as he drew near the little hill called Tepeyac, it was beginning to dawn. - concac in icpac tepetzintli cuicoa, yuhquin nepapan tlazototome cuica; cacahuani
in intozqui, iuhquin quinananquilia tepetl, huel cenca teyolquima, tehuellamachti
in incuic, quicenpanahuia in coyoltototl, in tzinitzcan ihuan in occequin
tlazototome ic cuica. - Quimotztimoquetz in Juan Diego, quimolhui: “-¿Cuix nolhuil, cuix nomacehual in
ye niccaqui? ¿Azo zan nictemiqui? ¿Azo zan niccochitlehua? - ¿Canin ye nica, canin ye ninotta? ¿Cuix ye oncan in quitotehuaque huehuetque
tachtohuan tococolhuan, in xochitlalpan in tonacatlalpan, cuix ye oncan in
ilhuicatlalpan?” - Ompa on itzticaya in icpac tepetzintli in tonatiuh iquizayampa, in ompa hualquiztia
in ilhuicatlazocuicatl. - Auh in oyuhceuhtiquiz in cuicatl, in omocactimoman in yeequicaqui hualnotzalo in
icpac tepetzintli, quilhuia: “-Juantzin, Juan Diegotzin”. - Niman zan yemotlapaloa inic ompa yaz in canin notzalo, aquen mochihua in
iyollo, manoce itla ic mizahuia, yece huel paqui huellamachtia; quitlecahuita in
tepetzintli ompa itztia in campa hualnotzaloc, - auh in ye acitiuh in icpac tepetzintli, in ye oquimottili ce Cihuapilli oncan
moquetzinoticac, - quihualmonochili inic onyaz in inahuactzinco.
- Auh in oyuhacito in ixpantzinco, cenca quimomahuizalhui in quenin
huellacenpanahuia in ic cenquizca mahuizticatzintli; - in itlaquentzin yuhquin tonatiuh ic motonameyotia, inic pepetlaca;
- auh in tetl in texcalli in ic itech moquetza, inic quimina;
- in itlanexyotzin yuhqui in tlazochalchihuitl, maquiztli, in ic neci;
- yuhquin ayauhcozamalocuecueyoca in tlalli.
- Auh in mizquitl, in nopalli ihuan occequin nepapan xiuhtototin oncan
mochichihuani yuhquin quetzaliztli, yuhqui in teoxihuitl in iatlapallo neci. Auh in icuauhyo, in ihuitzyo, in iahuayo yuhqui in cozticteocuitatl ic pepetlaca. - Ixpantzinco mopechtecac, quicac in iyotzin in itlatoltzin in huel cenca
tehuellamachti in huel tecpiltic yuhqui in quimococonahuilia, quimotlatlazotilia. - Quimolhuili: “-Tlaxiccaqui noxocoyouh Juantzin, campa in timohuica?”
- Auh in yehuatl quimonanquilili: “-Notecuiyoé Cihuapillé, Nochpochtziné, ca ompa
nonaciz mochantzinco Mexico Tlatilolco, nocontepotztoca in teoyotl, in
techmomaquilia, in techmomachtilia in ixiptlahuan in Tlacatl in Totecuiyo, in
toteopixcahuan.” - Niman ye ic quimononochilia, quimixpantilia in itlazotlanequiliztzin,
- quimolhuilia: “Maxicmatti, ma huel yuh ye in moyollo, noxocoyouh, ca nehuatl in
nicenquizca cemicac Ichpochtli Sancta Maria, in Inantzin in huel nelli Teotl Dios,
in Ipalnemohuani, in Teyocoyani, in Tloque Nahuaque, in Ilhuicahua, in
Tlalticpaque. Huel nicnequi, cenca niquelehuia inic nican nechquechilizque
noteocaltzin, - in oncan nicnextiz, nicpantlazaz.
- Nictemacaz in ixquich notetlazotlaliz, noteicnoitlaliz, in notepalehuiliz, in
notemanahuiliz, - Ca nel nehuatl in namoicnohuacanantzin,
- in tehuatl ihuan in ixquichtin in ic nican tlalpan ancepantlaca,
- ihuan in occequin nepapantlaca, notetlazotlacahuan, in notech motzatzilia, in
nechtemoa, in notech motemachilia, - ca oncan niquincaquiliz in inchoquiz, in intlaocol, inic nicyectiliz nicpatiz in
ixquich nepapan innetoliniliz, intonehuiz, inchichinaquiliz. - Auh inic huelneltiz in nicnemilia in noteicnoittaliz ma xiauh in ompa in
itecpanchan in Mexico Obispo, auh tiquilhuiz in quenin nehua nimitztitlani inic
tiquixpantiz in quenin huel cenca niquelehuia inic nican nechcalti, nechquechili in
ipan in tlalmantli noteocal; huel moch ticpohuiliz in ixquich in otiquittac,
oticmahuizo, ihuan in tlein oticcac. - Auh ma yuh ye in moyollo ca huel nictlazocamattiz, auh ca niquixtlahuaz
- ca ic nimitzcuiltonoz, nimitztlamachtiz,
- ihuan miec oncan ticmacehuaic niccuepcayotiin mociahuiliz, in motequipanoliin ic
ticnemilitiuh in tlein nimitztitlani. - Ocayeoticcac, noxocoyouh, in niiyo, in notlatol; ma ximohuicatiuh, ma ixquich
motlapal xicmochihuili.” - Auh niman ic ixpantzinco onmopechtecac, quimolhuili: “-Notecuiyoé, Cihuapillé,
ca ye niyauh inic nicyectiliz in miiyotzin in motlatoltzin, ma oc nimitznotlalcahuili
in nimocnomacehual”. - Niman ic hualtemoc inic quineltilitiuh in inelitlaniz: connamiquico in cuepotli,
huallamelahua Mexico. - In oacico itic altepetl, niman ic tlamelauh in itecpanchantzinco Obispo, in huel
yancuican hualmohuicac Teopixcatlatoani, itocatzin catca D. Fray Juan de
Zumárraga, San Francisco Teopixqui. - Auh in oacito niman ic moyeyecoa inic quimottiliz, quintlatlauhtia in
itetlayecolticahuan in itlanencahuan, inic conittotihue; - ye achi huecautica in connotzaco, in ye omotlanahuatili in Tlatohuani Obispo inic
calaquiz. - Auh in oncalac niman ixpantzinco motlancuaquetz, mopechtecac, niman ye ic
quimixpantilia quimopohuilia in iiyotzin in itlatoltzin Ilhuicac Cihuapilli in
inetitlaniz: noihuan quimolhuilia in ixquich oquimahuizo, in oquittac, in oquicac. - Auh in oquicac in mochi itlatol, inetitlaniz, yuhquin amo cenca monelchiuhtzino,
- quimonanquili, quimolhuili: “-Nopiltzé ma occeppa tihuallaz, oc ihuian
nimitzcaquiz, huel oc itzinecan niquittaz, nicnemiliz in tlein ic otihualla in
motlanequiliz, in motlaelehuiliz”. - Hualquiz; tlaocoxtihuitz, inic amo niman oneltic in inetitlaniz.
- Niman hualmocuep iz za ye icuac ipan cemilhuitl; niman onca huallamelauh in
icpac tepetzintli, - auh ipantzinco acito in Ilhuicac Cihuapilli, iz zan ye oncan in canin acattopa
quimottili, quimochialitica. - Auh in oyuhquimottili, ixpantzinco mopechtecac, motlalchitlaz, quimolhuili:
- “-Notecuiyoé, Tlacatlé, Chihuapillé, Noxocoyohué, Nochpochtziné, ca onihuia in
ompa otinechmotitlanili, ca onicneltilito in miiyotzin in motlatoltzin; macihui in
ohuihuitica in onicalac in ompa iyeyan in teopixcatlatoani, ca oniquittac, ca oixpan
nictlali in miiyotzin in motlaltotzin in yuh otinechmonanahuatili, - onechpaccaceli, auh oquiyeccac; yece inic onechnanquili yuhquin amo iyollo
omacic, amo monelchihua. - Onechilhui: «-Occeppa tihuallaz, oc ihuiyan nimitzcaquiz, huel oc itzinecan
niquittaz in tlein otihualla, motlayelehuiliz, motlanequiliz». - Huel itech oniquittac in yuh onechnanquili ca momatti in moteocaltzin
ticmonequiltia mitzmochihuililizque nican, azo zan nehuatl nicyoyocoya, acazomo
motencopatzinco; - ca cenca nimitznotlatlauhtilia Notecuiyoé, Cihuapillé, Nochpochtziné, manozo aca
ceme in tlazopipiltin, in iximacho, in ixtilo, in mahuiztilo, itech xicmocahuili in
quitquiz in quihuicaz in miiyotzin in motlaltoltzin inic neltocoz. - Ca nel nicnotlapaltzintli, ca nimecapalli, ca nicacaxtli, ca nicuitlapilli, ca natlapalli,
ca nitco ca nimamaloni, camo nonenemian, camo nonequetzayan in ompa
tinechmihualia, Nochpochtziné, Noxocoyohué, Tlacatlé. Cihuapillé. - Ma xinechmotlapopolhuili nictequipachoz in mixtzin in moyollotzin, ipan niaz,
ipan nihuetziz in mozomatzin in mocualantzin, Tlacatlé, Notecuiyoé”. - Quimonanquilili in Cenquizca Mahuizichpochtzintli:
- “Tlaxiccaqui noxocoyouh ma huel yuh ye in moyollo camo tlazotin in
notetlayecolticahuan in notititlanhuan, in huel intech niccahuaz in quitquizque in
niiyo in notlatol, in quineltilizque in notlanequiliz: - yece huel yuh monequi inic huel tehuatl ic tinemiz, ipan titlatoz, huel momatica
neltiz, mochihuaz, in nocializ, in notlanequiliz. - Auh huel nimitztlatlauhtia noxocoyouh, ihuan nimitztlacuauhnahuatia ca huel
occeppa tiaz in moztla tiquittatiuh in Obispo - Auh nopampa xicnemachti, huel yuh xiccaquiti in nocializ, in notlanequiliz, inic
quineltiliz inic quichihuaz noteocal niquitlanilia. - Ihuan huel occeppa xiquilhui in quenin huel nehuatl nicemicac Ichpochtli Sancta
María in niinantzin Teotl Dios in ompa nimitztitlani”. - Auh in Juan Diego quimonanquilili quimolhuili: -“Notecuiyoé, Cihuapillé,
Nochpochtziné, macamo nictequipacho in mixtzin in moyollotzin, ca huel
nocenyollocacopa nonyaz, noconneltilitiuh in miiyotzin in motlatoltzin ca niman
amo nicnocacahualtia, manoce nictecococamatti in ohtli. - Ca nonyaz noconchihuatiuh in motlanequiliztzin, zan huel ye in azo camo
niyeccacoz; in tlanoce ye onicacoc acazomo nineltocoz. - Ca tel moztla ye teotlac in ye oncalaqui tonatiuh niccuepaquiuh in miiyotzin in
motlatoltzin in tlein ic nechnanquiliz in Teopixcatlatoani; - Ca ye nimitznotlalcahuilia, Noxocoyohué, Nochpochtziné, Tlacatlé, Cihuapillé, ma
oc ximocehuitzino”.
Leave a Reply